103. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI – słowo wstępne oraz trzy rozdziały albumu pod redakcją dr hab. Andrzeja Wesołowskiego
Z myślą o niepodległej
Zbliża się 103 rocznica odzyskanie niepodległości przez Polskę. Odrodzenie państwa polskiego w 1918 roku, po ponad stuletnim okresie zaborów, stanowiło ukoronowanie walki narodowowyzwoleńczej i spełnienie marzeń o wolności wielu pokoleń Polaków. Mogło dokonać się dopiero w chwili załamania się wszystkich trzech zaborców, w wyniku ich klęski w pierwszej wojnie światowej.
Prócz pomyślnych okoliczności zewnętrznych do odzyskania niepodległości przyczynił się wysiłek zbrojny wielu pokoleń patriotów polskich– żołnierzy Tadeusza Kościuszki, Legionów Dąbrowskiego, Powstania Listopadowego i Powstania Styczniowego, których spadkobiercą były legiony polskie Józefa Piłsudskiego.
Odbudowanie niepodległego państwa polskiego i zorganizowanie Wojska Polskiego, wywodzącego się z polskiego czynu zbrojnego lat 1908 – 1918 należy niewątpliwie do największych osiągnięć w dziejach naszego narodu. Odbyło się w warunkach bardzo trudnych– w wyniszczonym ekonomicznie przez zaborców, niestabilnym politycznie i ogarniętym wojną kraju. Dlatego tak ważną dla Polski w tym momencie dziejowym była postać wybitnego polityka i dowódcy Józefa Piłsudskiego, który po dojściu do władzy w listopadzie 1918 roku za dwie najważniejsze sprawy uznał powołanie ogólnopolskich organów władzy i zorganizowanie armii.
Jego rolę docenili współcześni. Generał Józef Haller w liście do Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego pisał: “Naczelniku! Idea jedna, walki o niepodległość Polski wiodła nas i jednoczyła najlepsze jednostki, dlatego też idea ta zwyciężyć musiała. (…) Tak obecnie czyn pracy twórczej w budowaniu gmachu państwowego stanie się podwaliną nowożytnej państwowości polskiej godnej tysiącletniego rozwoju kultury narodu “.
Urząd Gminy i Biblioteka Gminna w Czosnowie planowały wydarzeniom listopada 1918 roku poświęcić wykład o drogach Polaków do niepodległości przygotowany przez dr hab. Andrzeja Wesołowskiego. W związku z nasilającą się pandemią, w trosce o zdrowie Państwa, musieliśmy zrezygnować z tego zamierzenia, przykładając go na inny termin.
W zamian udostępniamy Państwu na naszej stronie internetowej trzy rozdziały albumu, poświęconego odrodzeniu państwa polskiego i Wojska Polskiego, który ukazał się pod redakcją Andrzeja Wesołowskiego. Zawiera on najważniejsze dokumenty i fotografie obrazujący wydarzenia roku 1918.
W rozdziale “Narodziny Wojska Polskiego (październik myśli grudzień 1918)” pokazano jak równolegle z powstawaniem państwowości polskiej organizowała się polska siła zbrojna. Warto zaznaczyć, że w procesie tym uczestniczyli mieszkańcy terenów obecnej gminy Czosnów, członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej, którzy stali się jednymi z pierwszych żołnierzy Wojska Polskiego. Na terenie twierdzy modlińskiej, na półwyspie między Wisłą i Narwią tworzyły się zalążki polskiej floty i aż do momentu objęcia w 1920 r. Wybrzeża stocznia była bazą naszej Marynarki Wojennej. W rozdziale “Order Wojenny Virtuti Militari” pokazano kilka postaci odznaczonych tym najwyższym polskim odznaczeniem, między innymi Aleksandrę Piłsudskiego, jednego z najmłodszych obrońców Lwowa Antoniego Petrykiewicza oraz generała Wiktora Thommée, dowódcę obrony Modlina w 1939 roku. W rozdziale “Krzyż Niepodległości”, który ustanowiony został dla uhonorowania osób, które zasłużyły się czynnie w walkach o odzyskanie niepodległości znajdują się między innymi informacje o podpułkowniku Alojzym Nowaku, wybitnym żołnierzu Powstania Wielkopolskiego i powstań śląskich, w 1939 roku dowódcy 13 pułku piechoty, który poległ podczas próby odzyskania utraconych Palmiry.
